Wymiary pracy nieformalnej we współczesnych społeczeństwach / The varieties of informal work in contemporary societies


Program konferencji

Learn more

Important Deadlines

Ważne terminy

Learn more

Scientific Board

Rada Naukowa

Learn more



Learn more

Szczegółowy program konferencji

Program konferencji jest już dostępny on-line w formacie pdf.

Abstrakty poszczególnych wystapień w kolejności alfabetycznej.


Wykłady wprowadzające wygłoszą prof. Katharina Bluhm, dr Stanisław Cichocki, prof. Klaus Doerre, prof. Jane Hardy, prof. David Ost, prof. Kazimierz Sowa oraz Jarosław Urbański

To już potwierdzone – referaty wprowadzające w czasie konferencji „Społeczne granice pracy” w Zielonej Górze wygłoszą: prof. Katharina Bluhm (Freie Universität Berlin), dr Stanisław Cichocki (Uniwersytet Warszawski), prof. Klaus Doerre (Friedrich Schiller University Jena), prof. Jane Hardy (University of Hertfordshire), prof. David Ost (Hobart and William Smith Colleges, USA), prof. Kazimierz Sowa (Uniwersytet Jagieloński) oraz Jarosław Urbański (KK OZZ Inicjatywa Pracownicza)

Prof. Katharina Bluhm – Freie Universität Berlin

Informality and Institutions in an East-West perspective

Studies on informality in Easter Europe usually focus on personalistic networks and extra-legal economic activities. The hidden benchmark is a (formal) rule-driven ‘West’. However, informal norms of behavior and practices are a part of institutions even in most developed societies and economies. Their specific interaction with formal rules is a key for understanding how western varieties of capitalism operate and change as well. By using the liberalization of the so-called “German Model” as an example, I argue that ideas of liberalization in the 2000s included a new wave of formalization (not just de-regulation) and a regrouping of informal responses. The talk concludes with some lessons for an East-West integrated research agenda.

Prof. Klaus Doerre – Friedrich Schiller University Jena

Discriminatory Precarity: Extent, subjective coping practices and social consequences of insecure working and living conditions
In the international press, Germany currently appears as a role model for successful economic development. Employment figures have reached a record high, unemployment is declining and, despite the crisis of the Euro, wages in export-oriented industries are rising. However, as this contribution argues, this development is linked to the rise of a historically new form of post- welfare state discriminatory precarity. On the basis of our own empirical research, the contribution outlines a typology of insecure working and living conditions that draws on the work of French sociologist Robert Castel, while at the same time extending his framework to take account of the subjective practices of coping with insecurity. The contribution shows that the crisis of 2007 to 2009 has accelerated the spread of precarious conditions of work and employment. Germany is becoming a society of ‚full activity’ (as opposed to full employment) in which long-term unemployment is replaced by a specific type of circular mobility inside the precarious sector. More than 20 % of German employees and their families live in conditions located close to the threshold of social respectability – a zone in which wages are partly being pushed below the level of reproduction costs. This split of employment society also has far-reaching political consequences. Trade unions will have to develop new forms of participation and political action in order to become capable of organizing collective action in the precarious sector. This is all the more important as the German „employment miracle“ rests on the economic base of an exportism that reinforces economic and social asymmetries within the Euro zone. The conclusion is that the German labour market’s development is not suitable to serve as a model for Europe.

Prof. Jane Hardy University of Hertfordshire

Against pessimism: precarious workers – a dangerous but not separate class

The structure of the argument developed here is fivefold. First, it is argued that suggestions that contemporary capitalism is fundamentally new and unprecedented are undermined if precarity is set in the historical and spatial context of capitalism. Second, it is posited that if capitalism is understood as dynamic and contradictory, there are limits to precarity and the working class and its composition and characteristics are in constant change. Third, there is a focus on migrant workers which argues they are intrinsic to capitalism and not on its periphery and that recent history demonstrates that they are a group capable are organising against their own exploitation. Four, it is suggested that the notion of a privileged salariat demonstrates a very limited understanding of the lives of working lives of ordinary people, particularly those in public sector work. Finally, it is argued that to suggest that the precariat is a separate ‘class in the making’ is analytically flawed and divisive in practise. Lastly, it is argued that there is no theoretical premise for regarding a chaotically defined precariat as a class-in-the-making and it is politically divisive to embed such divisions.

Prof. David Ost – Hobart and William Smith Colleges, USA

Left Critiques of Industrial Society and the Rise of the Precariat

Criticism of industrialsociety hasdeeprootsinlefttraditions. Onthe one hand, human beings are defined as animals who consciously and reflexively labor to transform their worlds; on the other, their actual labor in the real world is conducted under terms of alienation,leading to the classic Marxist paradox that humans alienate themselves precisely when they undertake the most human of activities. It was only after the widespread availability of Marx’s 1844 Manuscripts in the 1950 sth atalienation became a central topic to theleft. This contributed to the development of two distinct tendencies: a theory of a “new working class,” and the promotion of a world free from work, at least in the alienated industrial sense which was dominant in both the Westand the East of the Cold War. Both western Marxists grouped around the Frankfurt School and critical east European “humanist Marxists”grouped around the “Praxis”school promoted such aview. Butno one combined both approaches so fully as the French-German political theorist Andre Gorz. A prominent theorist of the idea of a “new workingclass” (in hisseminal 1980 book, Farewell to the Working Class),Gorzsaw the abolition of alienated work itself as a goal, and in the course of developing the seide as, culminating in his 1991 book Capitalism, Socialism, Ecology, promoted the idea of part-time, irregular , innovative forms of employment as an emancipatory idea. In some ways, then, Gorz and the left promoted, as an emancipatory evolution,the emergence of what we now call the “precariat.” This essay will outline this left lineage, focusing on the contribution of Gorz, and will explore ways in which today’s precariat both mocks ,and yet also partially realizes, the aspirations of critical leftthinkers of the recent past.

Prof. Kazimierz Z. Sowa – Uniwersytet Jagieloński

Human Work – Its types, Forms and Limitations

Economic activity – based on man’s work – belongs to primary forms of human activities. Alongside the family (blood relationships) and religion it makes the primary element of collective life of the civilized societies. I the paper the author deals with social forms of the human work and on the mayor components of the complex work process. He singles out and discusses three basic – according to him – forms of labour: (1) slave-labour, (2) hired labour, (3) free (free-lance) labour, and he characterises the specificity of these forms. Then he distinguished the following major components of the work process: (1) designation of the work aim (intention), (2) choice or creation of performance procedure(s) (methods), (3) behavioural execution, (4) developing of the results (output of the work process). Full subjective (personal) integration of all these components is possible just in the case of free labour. Nowadays such a kind of labour is accessible for rare groups of jobholders only: learned professionals, free-lance artists, decreasing part of academy, some – rather rare – groups of people involved in unofficial economy. The bulk of contemporary working people are hired one. In that dominant collectivity of employees, affinities and working relationships are regulated by the famous Marxian antinomy of the labour and the capital.

Particular consideration to unofficial (second, black, etc.) economy and its social determinants is given in second part of the lecture.

The author proposes his own classification of different types of jobs practised in unofficial ways occurred in current economy. He also tries to picture the role of informal economy in demise of state (“real”) economy in Poland.

Jarosław Urbański – KK OZZ Inicjatywa Pracownicza

Precariat and trade unions

Question is: do precarious workers organize themselves and and struggle effectvely for higher wages and better working conditions? Precarization has led to weaker “structural bargaining power” of workers and strikes the trade unions. But it strikes only those that also based its position on “structural bargaining power”, eg. spatial concentration of workers and the importance of unionized branches (industries) in the national and international division of labour or low unemployment etc. The “associational bargaining power” requires different tools that trade unions often do not have today.

Noclegi – komunikat konferencyjny nr 3

Hotel Śródmiejski – (ok. 2,5 od miejsca konferencji)

Żeromskiego 23
65-066 Zielona Góra
tel.: +48 68 415 24 15
fax: +48 68 325 44 71


W Hotelu Śródmiejskim istnieje możliwość zarezerwowania pokojów jednoosobowych na hasło : „Społeczne granice pracy/ Social boundaries of work”. Rezerwacja wraz z preferencyjną ceną dla uczestników konferencji możliwa jest do końca września (oferta pokoi jest limitowana). Po tym terminie dostępne będą pokoje w cenach bez rabatu. A oto oferta:

– pokoje jednoosobowe wysoki standard 185,00 zł
– pokoje jednoosobowe – wersja podstawowa 160,00 zł

Wszystkie pokoje z łazienkami i śniadaniami. Ogólnodostępne WiFi.
Parking płatny 20,00/doba- dojazd ul. Ciesielska 1.


Aura Hotel – (ok. 400 m od miejsca konferencji)

Aura Hotel
ul. Leśna 15b
65-794 Zielona Góra
tel.+48 68 4755610


W Hotelu Aura istnieje możliwość rezerwacji kilku pokoi dwuosobowych w preferencyjnych cenach dla uczestników konferencji na hasło: „Społeczne granice pracy/ Social boundaries of work”. Rezerwacja wraz z preferencyjną ceną dla uczestników konferencji możliwa jest do końca sierpnia (oferta pokoi jest limitowana).

– 2 pokoje dwuosobowe ok. 260 zł (Comfort)
– 1 pokój dwuosobowy ok. 242 zł (Standard)


Oferta wybranych hoteli (bez cen preferencyjnych dla uczestników)

Zajazd Pocztowy Hotel (ok. 2,3 od miejsca konferencji)Jedności 78-80
65-018 Zielona Góra

tel.: +48 68 324 70 06
fax.: +48 68 324 57 60

Ceny pokojów ze śniadaniem w tygodniu:

220 zł (ca. 53€)

280 zł (ca. 67€)

Ceny pokojów ze śniadaniem w weekend

160 zł (ca. 38€)

220 zł (ca. 53€)


Senator Hotel (ok. 2,8 km od miejsca konferencji)Chopina 23a
65-018 Zielona Góra

tel.: +48 68 324 04 36
fax.: +48 68 324 79 10


Ceny pokojów ze śniadaniem od poniedziałku do czwartku

180 zł (ca. 43€)

220 zł (ca. 53€)

Ceny pokojów ze śniadaniem od piątku do niedzieli

130 zł (ca. 31€)

170 zł (ca. 41€)

Wpisowe – Komunikat konferencyjny nr 2

W niniejszym komunikacie przekazujemy informację dotyczącą wpisowego na konferencję.

Wszystkich zaakceptowanych uczestników konferencji uprzejmie prosimy o dokonanie opłaty wpisowej do dnia 15 września 2015 roku. Wysokość opłat:

Opłaty konferencyjne:

  • Opłata normalna (pracownicy naukowi ze stopniem doktora, doktora habilitowanego oraz profesora oraz pracujący uczestnicy spoza świata nauki) – 300 zł
  • Doktoranci i studenci 200 zł
  • Uczestnicy bierni (bez referatu) w całości konferencji – 100 zł


Wpłat należy dokonywać na konto:

Polskie Towarzystwo Socjologiczne
Nowy Świat 72
00-330 Warszawa
nr konta: 75 1020 1156 0000 7802 0059 7252
tytuł wpłaty: SGP2015_Imię i Nazwisko

Uprzejmie prosimy o przesłanie zeskanowanego dowodu przelewu na adres mailowy: socialboundariesofwork@gmail.com

Prosimy również o sprawdzenie, czy w formularzu zgłoszeniowym został podany adres do faktury. Każdy uczestnik konferencji musi otrzymać fakturę, nawet jeśli adres jej wystawienia będzie adresem prywatnym.

Osoby, które nie podały w formularzach zgłoszeniowych adresu, na który ma zostać wystawiona faktura oraz adresu, na który ma zostać ona wysłana, prosimy o dosłanie formularzy z w/w danymi do 13 sierpnia 2015. Prosimy również o uzupełnienie swoich prawidłowych afiliacji.

Opłata konferencyjna jest zasadniczo przeznaczona na pokrycie kosztów organizacyjnych konferencji, dlatego prosimy wszystkie osoby, które będą brać udział w konferencji, o jej wniesienie.

Udział w pojedynczych panelach, bez prezentacji referatu i bez korzystania z usług cateringowych (lunch, kolacja konferencyjna), jest bezpłatny.

Przedłużony termin przyjmowania zgłoszeń

Termin przyjmowania zgłoszeń na konferencję został przedłużony do 15 czerwca 2015 r. Zgłoszenia  prosimy przesyłać z wykorzystaniem formularza zgłoszeniowego na adres: socialboundariesofwork@gmail.com